🔬 چرا آزمایش توریچلی نقطهٔ عطف فیزیک بود؟

پیش از آزمایش توریچلی، بسیاری از دانشمندان معتقد بودند که هوا وزن ندارد و خلأ در طبیعت امکان‌پذیر نیست. توریچلی با پر کردن یک لولهٔ بسته از جیوه و وارونه کردن آن درون ظرفی از جیوه، نشان داد که ستون جیوه در ارتفاع ۷۶ سانتی‌متری متوقف می‌شود و بالای آن فضایی خالی (که امروز خلأ توریچلی نامیده می‌شود) تشکیل می‌گردد. این آزمایش، اثباتی روشن و انکارناپذیر بر وجود فشار اتمسفر بود.

امروزه این آزمایش پایهٔ ساخت بارومتر جیوه‌ای است و به‌عنوان مرجع، فشار اتمسفر استاندارد در سطح دریا معادل ۷۶۰ میلی‌متر جیوه یا ۱۰۱۳۲۵ پاسکال تعریف می‌شود. در شبیه‌سازی آزمایش توریچلی در آزمایشگاه مجازی آی فیز، می‌توانید به‌جای جیوه، از آب، الکل، روغن زیتون یا گلیسیرین استفاده کنید و مشاهده کنید که چگونه ارتفاع ستون در همان فشار اتمسفر تغییر می‌کند: مثلاً آب که چگالی‌اش ۱۳.۶ برابر کمتر از جیوه است، ستونی به ارتفاع حدود ۱۰.۳ متر می‌سازد. این مشاهده، درک شهودی رابطهٔ معکوس چگالی و ارتفاع را عمیقاً تقویت می‌کند.